از آفریقا تا ماندلا:

شورای شهر تهران و حقوق مکتسب

بیشترین تأثیر خبر درگذشت ماندلا در میان نهادهای رسمی ایران مربوط به شورای شهر تهران می‌باشد جایی که یکی از اعضای شورای مزبور پیشنهاد نمود که نام خیابان آفریقا به خیابان ماندلا تغییر یافته و تندیش وی در ورودی خیابان مزبور نصب گردد. نفس پیشنهاد نامگذاری خیابانی به نام «ماندلا» نیکو و پسندیده است. ماندلا شخصیتی جهانی است و نامگذاری خیابانی به نام وی در تهران، افزون بر بزرگداشت ماندلا و آرمان‌های وی، هویتی جهانی به تهران می‌بخشد اما نکته‌ای که توجه به آن لازم است تغییر نام خیابان آفریقا به نام خیابان ماندلا است. خیابان آفریقا- که نام قبلی آن «جردن» می‌باشد-[۱] یک خیابان شناخته‌شده و معروف در شمال تهران می‌باشد و بیش از سه دهه می‌گذرد که نام آفریقا به عنوان نام رسمی خیابان مزبور مورد استناد سازمانهای و نهادهای رسمی و همچنین شهروندان به‌ویژه ساکنان خیابان مزبور است و نام آن خیابان در کلیه اسناد و مدارک رسمی از جمله اسناد مالکیت، قبوض آب، برق،‌ گاز،‌ تلفن، عوارض شهرداری و اسناد و مدارک غیر رسمی مانند اوراق اداری و تبلیغاتی شرکتها و مؤسسات خصوصی استفاده گردیده است. افزون بر این، نام خیابان مزبور جزء خاطره مشترک تمام کسانی است که پس از انقلاب در خیابان آفریقا زندگی کرده‌اند. از این رو، می‌توان ادعا نمود نام خیابان آفریقا، چه از لحاظ مادی و چه از لحاظ معنوی، جزء حقوق مکتسب مردم خیابان مزبور می‌باشد و نقض و لغو این حق مکتسب نیازمند دلایل قوی و محکم است که قطعن نامگذاری آن به نام «ماندلا» جزء دلایل قوی و محکم به شمار نمی‌رود. تغییر احساساتی نام خیابانها و میادین عمومی نه تنها با حقوق مکتسب شهروندان در تعارض می‌باشد بلکه  مانع از شکل‌گیری هویت و وابستگی محله‌ای بوده و در نتیجه احساس تعلق به شهر- به عنوان یک هویت مستقل- را از بین برده و شهر را به یک مکان بی‌هویت تبدیل می‌سازد که شهروندان تعلق خاطری به آن نداشته و حقوق و وظایف شهروندی در آن فاقد جایگاه و نقش قابل اعتنا می‌باشد. شوربختانه نمونه‌های دیگری از این تغییر نام‌ها - مانند تغییر نام «میدان کاج» به «میدان شهید حسن تهرانی مقدم» یا تغییر نام «میدان بوستان» به «میدان کتاب»- وجود دارد که نگرانی از اقدامات احساساتی و ناسنجیده شورای شهر تهران را تقویت می‌کند.

[۱]این خیابان پیشتر به افتخار ساموئل مارتین جردن بانی دبیرستان البرز و آموزشکده دخترانه آمریکایی تهران «جردن» نامگذاری شده بود که پس از انقلاب اسلامی و بر هم خوردن روابط ایران و آمریکا، این نام به بزرگراه آفریقا تغییر یافت. به نقل از ویکی‌پدیا.