جدی گرفتن حاکمیت قانون

حاکمیت قانون هم به مثابه یک ارزش و هم یک هنجار به یک مفهوم مرجع برای ارزیابی و سنجش میزان پایبندی دولت‌ها به حقوق شهروندی بدل گردیده و دلیل آن نیز پیوند عمیق میان مفهوم حاکمیت قانون و حقوق شهروندی است. حاکمیت قانون بستر و زمینه اجرای حقوق شهروندی به شمار می‌رود و تصور اجرا و رعایت حقوق شهروندی در فقدان حاکمیت قانون تصوری از اساس غیر قابل تصدیق است...

عدالت چیست؟

عدالت همان وجدان است اما نه وجدان شخصی بلکه وجدان تمام بشریت!

الکساندر سولژنیستین، نویسنده روسی (برنده جایزه ادبی نوبل)

نامه سرگشوده محمد‌ نوری‌زاد به رهبر جمهوری اسلامی ‌ایران

درآمد: محمد نوری‌زاد را مدت‌هاست می‌شناسم و البته هیچ‌گاه به دلیل نگاه یکسوگرایانه‌ و جانبدارانه‌اش- که تلاش می‌کرد همه چیز را در یک چهارچوب خاص ببیند و بیان کند- او و کارهایش را زیاد جدی نمی‌گرفتم. اما چندی است که نوری‌زاد عینک یکسونگری و جانبداری را از چشم‌هایش برداشته و تلاش دارد واقعیت‌ها را آن گونه که هست و نه آن گونه که دستور می‌دهند باید دیده شود ببیند و روایت کند. نوری‌زاد پیش از این نامه نیز جسته و گریخته سخن‌هایی در نقد وضعیت موجود و گذشته بیان داشت اما نامه زیر- خطاب به مقام رهبری- نشان می‌دهد که نوری‌زاد و نسل او برخلاف آنچه که پنداشته می‌شد یکسونگر و جانب قدرت نیستند...

چند شوخی جدید!

درآمد: یکی از دوستان گرامی ای‌نامه‌ای را برایم فرستاده که به نظرم جالب و قابل درج در وبلاگ رسید. به‌ویژه آن که پیوندی عمیق میان این شوخی‌های جدید و حقوق عمومی وجود دارد!

اصل پنجاه و ششم قانون اساسي: حاكميت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست و هم او انسان را بر سرنوشت اجتماعي خويش حاكم ساخته است و هيچ‌كس نمي‌تواند اين حق الهي را از انسان سلب كند يا در خدمت منافع فرد يا گروهي خاص قرار دهد....

نامه همسر عبدالفتاح سلطانی به رئیس قوه قضائیه[۱]

درآمد: معصومه دهقان همسر عبدالفتاح سلطانی وکیل مدافع حقوق بشر و عضو موسس کانون مدافعان حقوق بشر در ایران در نامه سرگشاده‌ای خطاب به حجت‌الاسلام صادق لاریجانی رئیس جدید قوه قضائیه ضمن فاش کردن بخشی از فشارها و تهدیدهایی که بر عبدالفتاح سلطانی وارد می‌شود، از صادق لاریجانی خواست در صورتی که قوه قضائیه مدعی بی طرفی و عدم سیاست‌زدگی است، حکم آزادی سلطانی را صادر و وعده خود در مورد مجازات افراد خاطی در قوه قضائیه را اجرا کند...

سخنی با رییس تازه  قوه قضاییه

جواد محمودی[۱]

جناب آیه‌الله لاریجانی

  با توجه به عظمت و اهمیت دستگاه قضایی در هر کشوری و ارتباط تنگاتنگ آن با حقوق شهروندی و بشری انسان‌ها به ویژه، حقوق و آزادی‌های ملت ایران، نکاتی را از سر خیرخواهی به عرض می‌رسانم:

  اول:  قضاوت، فنی است که جز مشتاقان عدالت و آگاهان به موازین علم حقوق و مطلعان از ظرایف دادرسی اداری، مدنی و کیفری، کسی را یارای ورود به آن نیست. از این رو...

نقش سازوکارهای نظارتی پلیس در پاسداشت حقوق شهروندی

سازوکارهای نظارتی درون‌سازمانی نقش بسیار برجسته‌ای در انجام درست و شایسته وظایف و اختیارات یک سازمان دارد. این امر به ویژه در رابطه با سازمان‌های برخوردار از قدرت عمومی از اهمیت زیادی برخوردار است چرا که...

توقیف اعتماد ملی: قانونی یا غیر قانونی؟

درآمد: روزنامه اعتماد ملی در نخستین روز آغاز به کار رسمی صادق لاریجانی، رییس جدید قوه قضائیه، توقیف گردید. این که توقیف روزنامه مزبور پیامی به رییس جدید قوه قضائیه بوده یا پیامی از سوی او به جامعه مطبوعاتی در آینده روشن خواهد گردید. به هر حال، به نظر می رسد توقیف روزنامه مزبور خارج از چهارچوب‌های قانونی...

در مشروعیت

این روزها باب سخن درباره «مشروعیت» حکومت باز شده است! برخی مشروعیت حکومت را دارای ریشه و منشاء الهی و دینی می‌دانند به این معنا که مردم هیچ نقش و جایگاهی در مشروعیت حکومت ندارند. آنها با تفکیک میان مشروعیت و مقبولیت، تنها به نقش و جایگاه مردم در مقبولیت حکومت اشاره دارند. به عبارت دیگر، از دید آنها...

در رثای قانون!

سال‌های طولانی به درازای یک قرن از آشنایی جامعه ایران با مفهوم «قانون» می‌گذرد و هنوز «قانون» و «حاکمیت قانون» در فرهنگ سیاسی ایرانیان آن چنان که باید و شاید شناخته شده و مورد پیروی نیست! معنای این ادعا آن است که شهروندان ایرانی نه تنها هیچ درک و فهم مشترکی از مفهوم قانون ندارند بلکه...

دکتر سید مصطفی محقق داماد در نامه‌ای به رییس قوه قضائیه

این محاکمات ننگی است برای قضای اسلامی[1]

حضرت آیت الله جناب آقای‌هاشمی شاهرودی

ریاست محترم قوه قضائیه ‏

با سلام و تحیات

... از منبع موثقی شنیدم که یکی از مراجع تقلید معاصر که از راه دور محاکمه‌ای که از سیمای ایران پخش می‌شد پیگیری می‌كردند، به همان منبع فرموده بودند که بهتراست لااقل این محاکمات را که ننگی است برای قضای اسلامی!! از تلویزیون پخش نشود....

چند نکته درباره کیفرخواست انقلاب مخلمین

دادگاه شگفت‌انگیزترین![۱]

یک ساعتی می‌شود که کیفرخواست دادستان علیه افراد دستگیر شده پس از انتخابات را خوانده‌ام. کیفرخواست مزبور، با فرض درست بودن، بیش از آن که قانع‌کننده باشد پرسش‌برانگیز است! سخن گفتن در مورد اتهام‌های افراد غیر سیاسی بدون دسترسی به واقعیت‌های پرونده سخت است اما در مورد افراد غیر سیاسی با توجه به این که ...

اثبات بی‌گناهی!

این روزها همه از قانون دم می‌زنند! گویا قانون پوشش مناسبی برای قانون‌شکنان و قانون‌گریزان برای سنگر گرفتن در پشت آن تشخیص داده شده است و گرنه این همه سخن از قانون و حاکمیت قانون و … با وجود رفتارهای قانون‌شکنانه بیشتر به یک شوخی تلخ شبیه است تا برنامه‌ای برای عمل! برای نمونه به جمله زیر...

بحران اعتماد و حاکمیت قانون

بحران اعتماد به معنای وضعیتی است که در آن شهروندان اعتماد خود را نسبت به مقام‌های عمومی از دست داده یا این که این اعتماد به پایین‌ترین سطح خود می‌رسد و به طور معمول در شرایطی رخ می‌دهد که رفتارها و اقدام‌های مقام‌های عمومی از دید شهروندان ناعادلانه یا غیر قانونی به نظر می‌رسند به طوری که...

دکتر ابوالحمد به روایت علیرضا اسدپور تهرانی

دانش حقوق اداری در ایران، ستاره‌های درخشانی در طول تاریخ تحول خود داشته است. کریم سنجابی، زین العابدین شیدفر که سالیانی است روی در نقاب خاک کشیده‌اند. کتابی که دکتر سنجابی در حقوق اداری ایران نوشت هنوز از لحاظ اعتبار و دقت علمی...

درگذشت دکتر عبدالحمید ابوالحمد تسلیت باد!

دکتر عبدالحمید ابوالحمد استاد حقوق اداری دانشکده حقوق دانشگاه تهران دار فانی را وداع گفت. دکتر ابوالحمد مدارک کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای حقوق و علوم سیاسی خود را...

رفراندوم؛ خواسته‌ای فراقانونی[۱]

سید محمود کاشانی

در بیانیه‌ای که روز دوشنبه 29 تیرماه از سوی آقای سیدمحمد خاتمی به نمایندگی از مجمع روحانیون مبارز خوانده شد درخواست برگزاری «یک همه‌پرسی از عموم ملت» نسبت به آنچه اتفاق افتاده به میان آمده است.

اما باید دید آیا نسبت به آنچه روی داده امکان نظرخواهی وجود دارد...

همه‌پرسی استخاره‌ای است که انجام می‌شود

درآمد:پنجمین بیانیه مجمع روحانیون مبارز موضوعی است که خبر آن را با دکتر هاشمی در میان گذاشته و خوانندگان را در نتیجه آن سهیم کرده است. بیانیه‌ای که تنها راه برون‌رفت از بحران پس از انتخابات را برگزاری همه‌پرسی از مردم دانسته و البته پژواک‌های موافق و مخالف بسیاری را در پی داشته است...

ربط این نوشته به حقوق عمومی را خود پیدا کنید!

آن سهمگین صدا... صدای خودکشی!

کم‌کم خودم را آماده می‌کردم که از رختخواب بیرون بیایم که صدای سهمگینی از بیرون به گوش رسید. صدایی آن چنان سهمگین و گوش‌خراش که ترس بسیار کمترین اثر آن بود. سراسیمه به طرف بالکن دویدم و یک قدمی هم پا در بالکن گذاشتم که دیدم همه سر از پنجره‌ها بیرون آورده‌اند و در حال نگاه کردن به طرف برج ما هستند! به داخل برگشتم...

جمهوری اسلامی: یک مفهوم و برداشت‌های گوناگون

با وجود گذشت بیش از 30 سال از انقلاب اسلامی 1357 هنوز این نکته بدیهی و آشکار با ساده‌انگاری بیش از اندازه نادیده گرفته می‌شود که این برداشت‌های (Conception) گوناگون از مفهوم (Concept) جمهوری اسلامی است که در عرصه سیاسی با یکدیگز در حال رقابت هستند و متهم کردن رقیب‌های سیاسی با عنوان‌هایی مانند «عامل براندازی» یا «ستون پنجم دشمن» خرج کردن گشاد دستانه از...

باز کافه پیانو و باز نویسنده‌ای که زیاد می‌نویسد!

دلم می‌خواهد با صدای بلند فریاد بزنم «آهای همشهری کمی آهسته‌تر!». نمی‌دانم من به نویسنده کافه پیانو، فرهاد جعفری، حساس شده‌ام یا این که او چنان می‌نویسد و تحلیل می‌کند که نمی‌توان بی‌تفاوت از کنار آن نوشته‌ها و تحلیل‌ها عبور کرد. سال گذشته کتاب «کافه پیانو» را خواندم و همان زمان نقدی با عنوان «تصویر وکیل در کافه پیانو» نوشتم که اکنون در وبلاگ وکیل جوان قابل دسترس بوده و قرار است...

سرنوشت جمهوری اسلامی در دست قوه قضائیه

انتخابات دهمین دوره ریاست‌جمهوری پرده از یک واقعیت اندوهبار برانداخت و نشان داد که قوه قضائیه تا چه اندازه بی‌اقتدار است! جریان انتخابات به اندازه کافی از نظر قانونی ایراد داشت تا قوه قضائیه بخواهد بنا بر وظایف و اختیارات ذاتی خود ورود پیدا نموده و نقش‌آفرینی شایسته‌ای از خود به نمایش بگذارد. اما به مانند تمام سال‌های بی‌اقتدار گذشته چنین نشد و قوه قضائیه سکوت را بر اقدام قانونی ترجیح داد...

چرا بی‌تفاوت شده‌ایم؟

هر روز خبر کشته و زخمی شدن برادران و خواهران مسلمان خود در گوشه و کنار دنیا را می‌شنویم و بی‌تفاوت از کنار این اخبار عبور می‌کنیم. فرقی هم ندارد که این جنایت‌ها به دست دولت آمریکا انجام بگیرد یا روسیه یا...

دیباچه‌ای بر حقوق اساسی در جمهوری اسلامی ایران

درآمد:

1. حقوق اساسی یکی از شاخه‌های مهم حقوق است که به «روابط سیاسی بین فرمانروایان و فرمانبران می‌پردازد».[1] این روابط به دلیل اهمیت محدودسازی و تعریف وظایف و اختیارات فرمانروایان از یک سو و تضمین و پاسداشت حقوق و آزادی‌های شهروندان از سوی دیگر به طور غالب در سندی معین به نام قانون اساسی چهارچوب‌بندی می‌گردد که...

یک نکته درباره دو نکته در دو سخنرانی جدید مقام رهبری

جایگاه مقام رهبری و وظایف و اختیارات این مقام در قانون اساسی مشخص است. مقام رهبری به عنوان رییس کشور عالی‌ترین مقام رسمی کشور به شمار آمده و نقش بسیار مهمی در اداره امور کشور بر عهده دارد به طوری که می‌توان ادعا کرد اجرا یا عدم اجرای اصول مختلف قانون اساسی...

نقدی بر کیفرخواست بسیج دانشجویی دانشکده‌های حقوق تهران علیه موسوی

کیفرخواست بسیج علیه بسیج!

این روزها بازار طرح کیفرخواست علیه میرحسین موسوی رونق گرفته است! از حقوقدان برجسته نامریی ساخته و پرداخته خبرگزاری فارس تا برخی نمایندگان مجلس همگی به دنبال طرح کیفرخواست هستند! از خبرگزاری فارس-که دیگر آبرویی میان نخبگان ندارد- و ...

سخنی با رییس آینده قوه قضائیه

قوه قضائیه؛ گذشته و آینده

هنگامی که سید محمود شاهرودی در ابتدای کار خویش در مقام ریاست قوه قضائیه از قوه مزبور به عنوان یک ویرانه یاد کرد این امید در دل مردم و به ویژه جامعه حقوقی زنده شد که رییس جدید قوه قضائیه برخلاف رییس پیشین نگاهی واقع‌بینانه و شناختی درست از قوه مزبور دارد...

مژده به جامعه حقوقی

دکتر امیرارجمند امشب دیگر در بند نیست!

دکتر اردشیر امیرارجمند، استاد برجسته حقوق عمومی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی که دوشنبه هفته گذشته بازداشت گردیده بود امشب آزاد گردید...

برای استاد ارجمندم دکتر اردشیر امیرارجمند

آزمون بزرگ قوه قضائیه

هنگامی که هاشمی شاهرودی در 20 فروردین 1383 بخشنامه‌ای را درباره رعایت حقوق شهروندی خطاب به قضات، ضابطان، ناظران زندان‌ها و بازداشتگاه‌های سراسر کشور صادر کرد هیچ گاه پیش‌بینی نمی‌کرد که این بخشنامه در مدت کوتاهی به قانون تبدیل و یکی از پر استنادترین قوانین کشور در حوزه حقوق شهروندی گردد. بخشنامه هاشمی شاهرودی...

سخنی با جامعه حقوقی

اکنون نوبت شماست!

جامعه حقوقی اگر حضوری هم در عرصه سیاسی داشته حضوری مبتنی بر ارزش‌ها و اصول پذیرفته شده حقوقی بوده است. جامعه حقوقی همواره از عینک حقوق به سیاست نگریسته و تلاش داشته تا قدرت مطلق سیاسی را در چهارچوب‌های حقوقی سامان ببخشد...

اقرارهای تلویزیونی: قانونی یا غیر قانونی؟

از قرار معلوم قرار نیست صدا و سیما از اقدام‌های خودسرانه و غیر قانونی خویش در نمایش اقرارهای تلویزیونی دست بردارد. هفته گذشته اقرارهای تلویزیونی چند نفر از کسانی که از طرف صدا و سیما به عنوان «اغتشاش‌گر» معرفی شدند در رسانه به اصطلاح ملی پخش گردید. این در حالی بود که با توجه به زمان دستگیری این افراد...

به مناسبت هفته قوه قضائیه و بازداشت‌های گسترده شهروندان

استقلال قوه قضائیه

قوه قضائیه آخرین و البته مهمترین نهاد پشتیبان حقوق شهروندی است. این قوه در کشورهای دارای نظام حکومتی مردم‌سالار نقش برجسته‌ای در جلوگیری از سرکوب مخالفان سیاسی در پرتو اصل حاکمیت قانون ایفاء‌ می‌کند. وظایف و اختیارات قوه مزبور در پرتو اصل تفکیک قوا اجازه هر گونه خودکامگی را از قوه مجریه سلب می‌کند. البته...

بازداشت رییس کمیته حقوقی ستاد مهندس موسوی

دکتر اردشیر امیرارجمند، رییس کمیته حقوقی ستاد انتخاباتی مهندس موسوی، روز دوشنبه بازداشت شد. دکتر اردشیر امیرارجمند، رییس پیشین کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو در ایران و استاد برجسته حقوق عمومی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی...

به مناسب هفته قوه قضائیه

درباره قوه قضائیه

درآمد: یکی از ویژگی‌های بارز مهندس موسوی توجه ویژه وی به جایگاه قانون از یک سو و جامعه حقوقی به عنوان اصحاب قانون از سوی دیگر بود. از این رو، تعجب‌برانگیز نیست که یکی از کمیته‌های مهم ستاد انتخاباتی وی کمیته حقوقی باشد. وظیفه این کمیته تدوین برنامه‌های حقوقی مهندس موسوی بود...

بی‌اعتنایی ۱۶۹ به اصطلاح حقوقدان به نقض آشکار حقوق شهروندی

درآمد: شبکه خبر صدا و سیمای غیر ملی از بیانیه 169 حقوقدان خبر داد که اغتشاشات و اردوکشی‌های خیابانی را محکوم کرده‌اند. خبر جالب و البته اندوهباری بود. تردیدی نداشتم که این بار نیز خبرگزاری دروغگوی فارس این خبر را نشر داده است. سری به سایت آن خبرگزاری زدم...

سخنی با رییس کمیسیون قضایی مجلس

دست از افتراء بردارید!

روزگار غریبی است! میرحسین موسوی هر روز آماج تهمت‌ها و توهین‌ها قرار می‌گیرد و امکان دفاع از خودش را ندارد! رسانه ملی رسانه حزبی شده است و یک سویه موسوی و طرفدارهای او را به باد حمله می‌گیرد و از سوی دیگر دم از وحدت می‌زند! این بی‌انصافی همه جا به چشم می‌خورد! سخنان مقام رهبری...

دولت استرالیا متهم به فساد اداری شد

درآمد: فساد گسترده اداری و مالی در کشورهای غربی همواره مورد اشاره و پافشاری عالی‌ترین مقام‌های ایران بوده است. با این حال، آنها، از قرار معلوم به دلایل سیاسی، هیچ‌گاه نخواسته‌اند با ارایه اسناد و مدارک کافی اندک آبروی کشورهای مزبور در داخل کشور را ببرند...

حداد عادل از لاریجانی بیاموزد:

انصاف به عدالت نزدیک‌تر است!

سخنان حداد عادل درباره نتیجه انتخابات اگر آتش اختلافات را بیشتر نکرده باشد بی‌تردید نتوانسته است آبی بر آتش اختلاف‌ها باشد. حداد عادل که پیش از انتخابات به طور عمومی و آشکار احمدی‌نژاد را نامزد برتر معرفی نمود، اکنون تلاش دارد در نقش یک فرد میانه‌رو و بی‌طرف...

دومین نامه موسوی به شورای نگهبان:

این انتخابات پر از تخلف را باطل اعلام کنید

درآمد: دومین نامه موسوی به شورای نگهبان به طور جزیی‌تر و دقیق‌تر موارد گسترده تخلفات انتخاباتی انجام گرفته‌ را مورد اشاره قرار می‌دهد. موسوی در نامه نخست خود به طور کوتاه و کلی به تخلفات انتخاباتی اشاره کرده بود که برخی افراد کژفهم و سوء استفاده‌گر با پشتیبانی پایگاه خبری الف تلاش نمودند...

کمیسیون حقوق بشر اسلامی:

قوه قضاییه از حقوق مردم دفاع کند

درآمد: با وجود احساس ضرورت نقش‌آفرینی فعال قوه قضائیه در روزهای گذشته و نیز در زمان انتخابات، این قوه هنوز نتوانسته است نقش واقعی خودش را در پرتو کاربست دقیق و قاطع وظایف و اختیارات خود ایفاء نماید که این موضوع به شدت مورد اعتراض جامعه حقوقی کشور قرار گرفته...

نامه کروبی به هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات

درآمد: مهدی کروبی با نگارش نامه‌ای به هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شورای نگهبان نسبت به روند شمارش آرا اعتراض کرد. این شکایت در 4 بند تنظیم شده و به ترتیب از صلاحیت فردی آقای احمدی‌نژاد شروع و به وضعیت شمارش آرا ختم می‌شود. نیازی به گفتن نیست که...

اجرای سؤال‌برانگیز یک صلاحیت اختیاری

نقدی بر عدم تمدید مدت زمان رأی‌گیری

ماده 20 قانون انتخابات ریاست‌جمهوری مدت زمان اخذ رأی را 10 ساعت تعیین کرده و در ادامه مقرر می‌دارد که مدت مزبور در صورت ضرورت قابل تمدید می‌باشد. تبصره 1 ماده مزبور تشخیص ضرورت و مدت تمدید اخذ رأی در سراسر کشور را برعهده وزیر کشور قرار می‌دهد. همان‌طور که...

قاصدك

مهدی اخوان ثالث

قاصدك! هان، چه خبر آوردی؟

از كجا، وز كه خبر آوردی؟

خوش خبر باشی، اما، اما...

بیانیه جمعی از استادان شاخص حقوق و وکلای دادگستری در

محکومیت برخوردهای خشونت‌آمیز اخیر

پایگاه‌ خبری قلم‌نیوز  بیانیه‌ای را به امضای جمعی از استادان شاخص حقوق و وکلای دادگستری در محکومیت برخوردهای خشونت‌آمیز اخیر منتشر نموده است که به دلیل اهمیت این بیانیه در زیر آورده می‌شود...

نقدی بر یک روش و نه یک نوشتار

استدلال‌هایی برای تقلب در انتخابات!

درآمد: آنچه که در ادامه می‌آید نقدی است بر یک نوشته در پایگاه خبری الف که امید نمی‌رود پایگاه خبری مزبور آن را منتشر نماید. از این رو، تصمیم به انتشار آن در اینجا گرفتم. امید که سودمند افتد.

پایگاه خبری «الف» در نوشتاری با عنوان «نقد استدلال‌های آقای موسوی برای تقلب در انتخابات» به قلم شهاب اسفندیاری روش غیر منطقی و غیر علمی را برای به اصطلاح «نقد» برگزیده است که بسیار شبیه روش احمدی‌نژاد در تخریب و توهین به منتقدان خویش است...

شورای نگهبان و نقض اصل بی‌طرفی

شرط اصلی داور هر دعوا بی‌طرفی وی است. برای تضمین این بی‌طرفی به طور معمول قانون سازوکارهایی را پیش‌بینی می‌کند. برای نمونه، ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی مقرر داشته است...